Showing posts with label Төгсбадрах. Show all posts
Showing posts with label Төгсбадрах. Show all posts

2011-12-25

Төгсбадрах: Гэмшил

Гэмшил 


Хайр зөвхөн бурханаас эхтэй гэж хайрлуулав. Хайлуулав. Дуудуулав
Хар гэм хүнээс эхтэй гэж хажиглав. Сэжиглэв. Сэнжилэв.
Байгаль дэлхийг бурхан бүтээсэн хэмээн баясуулав. Цэнгүүлэв. Сэнхрүүлэв
Бузар бүхнийг гэм нүгэл бүтээсэн гэж гүтгэв. Гүрийв. Гүжирдэв.


Ардчилал бол алт хэмээн алиатав. Амраглав. Ам уралдав. 
Алаг дэлхийг хэсэгчилэх арга болгов. Боол болгов. Босс болов
Хүний эрх тунхаглаж хөөрцгөөв. Дэвэрцгээв. Хөөсөрцгөөв
Хөрстөөс төрснөө умартан хөрөнгөжиж хэсэг нь хөлчүүрхэв. 


Шинжлэх ухаантны бүтээлийг шимтэв. Судлав. Шагшив
Шинэ ололтыг биширч шүүс алдав. Шүлс гоожив. Шаагив
Шинжилснээс сэтгэж мөнхрөх мөнгөжихийг бүтээв. Шуурав. Бүдрэв.
Шилмэл бүхнийг хураан шинэ оюуныг бүтээв. Зарлав. Зараалав. Зарав


Билиг байхгүй аргыг бишрэв. Хошуурав. Хэрэглэв
Билчээр даахгүй бодлогыг бэлэнчилэв. Хуулав. Үрэгдэв
Байгалийг эрхшээнэ гэж балмад авирлав. Давшилав. Нураав. 
Буруу зөвийг ч ухааралгүй бүгд ухав. Хуйлрав. Дулдуйдав 

2011-12-22

Төгсбадрах: МАЛ-ЧИН


МАЛ-ЧИН Мал Монгол улсын мандан бадрах үүсгэлийн нэгэн эрдэнэ, гал голомтыг тэтгэгч эрчим ЭХ-т арвин ариун баялаг билээ. Өмнө хаанаас ч билээ гал голомтыг ГАЛ МОД гэж тайлсныг уншиж байсан санагдав.  

Өдгөө бид саачихвал СҮҮ, муулчихвал МАХ, арьс хөрсийг хөдөрчихвөл ДЭЭЛ, жийчихвэл ГУТАЛ хэмээн бодохоос илүүг сэтгэхгүй болчихоогүй байгаа. ӨТҮГЭ үеэс өнөө бидний үе хүртэл уух умдаан, идэх идээн, эдлэх хувцас болж, хол ойрыг ойртуулж хоёр сэтгэлийг нийлүүлж, холбоос сүлжээс болж нууцын оронд нэвтрүүлж, улс гүрэнд таниулж, улсын хүчийг зузаатгаж тэтгэсэн нь туурга тусгаар улсын бэлэг билгүүн болж ТУГ СҮЛД-энд заларсан ҮНЭН учиртай.  Газар эхийн хэвлийд дэх баялагт хэт шунамхайрсан хэдэн халтар цаасанд нүд сохорсон урт дураар ТӨР бологсод маань МОНГОЛ ахуйг сөнөөн мөхөөж байгаагаа мэддэггүй бололтой. 

2011-12-20

ЧИНГИС ХААНЫ ИХ ӨЧИГ


Дээд тэнгэрээс заяагаар төрсөн
Тэнгэрлэг их нэрийг биедээ оршоосон
Дэлхийн улсын төрийг авсан
Тэнгэрлэг төрсөн 
Чингис хаан

Суут тэнгэрийн язгуурт
Суу заль ихт
Сургал үгүй билигт
Солбил үгүй засагт
Сод төрсөн 
Чингис хаан

Тэмүчин баатар нэрт
Дөрвөн эрдэнийн хатант
Дөрвөн хүдэр дүүт
Дэлхийн улсын эзэн болсон
Чингис хаан

Одод тэнгэрт ч заяагаар үүдсэн
Онон мөрний Дэлүүн болдогт төрсөн
Онг /Ван/ хааны төрийг авсан
Олон Хэрэйдийг эзлэн мэдсэн
Ордос түмнийг төвлөн суусан
Олон улсын эзэн болсон
Чингис хаан

2011-12-15

Төгсбадрах: БОДРОЛ ЭРГЭЦҮҮЛЭЛ ХАРАМСАЛ


БОДРОЛ ЭРГЭЦҮҮЛЭЛ ХАРАМСАЛ

Эзэн бидний алтан хөмрөг
Энгүй тансаг байгальдаа хайртай ... гэж дуулаад л баясаад л нээрээ л үнэн шүү бидний Эх орон Эх болсон дэлхий минь гээд ярилцаад 5 дах өдрийн лекц, хагас сайн өдрийн Сонин уншлага энэ тэрд суун намын суртал ухуулагч нарын сэнхрүүлж байсан санаанд орчихлоо. Одоо бид чинь Ад үзээд адлаад орхисон нийгмийн байгальд ҮЗЭЛ СУРТАЛ-аас ч дорой сэтгэлгээтэй болчихсон юмуу даа. Ю.Цэдэнбалыг тойрон хүрээлэгчид, Улс төрийн товчоо, Тусгай хангамж эдлэгчид гэж ирээд л дайрч боорлоод л аваад хаячихсан. Залуучууд л энэ цагийн эзэд ... Огцрохгүй бол өслөө, жагслаа... гээд баахан сүржигнэж. Ингэж аашилахдаа Төрийн эрхийг ард түмэнд нэртэй ШОУ тоглож эхлэсэн. Ийм байдалд орох юм чинээ санаагүй олон түмэн тэдэнд итгэсэн дэмжсэн. Одоо яав. Төрийн толгойд гарчихаад тэр нэгэн цагт хэлж байсан үг, үйлээ мартчихаад Тансаг гэх өндөр зэрэглэлийн хангамжийг өөрсдөдөө бий болгон ард гэх олноо Дарь Эх, Улаан чулуутын Овоо дахь хогийг цэг рүү шахаж эхэлсэн бишүү. Эх орноо эрх мэдэл эд хөрөнгөндөө давшуурсан тэд баялаг бүхий газруудыг ЛИЦЕНЗ нэрийн дор хэсэгчилж авцгаачихаад гадныханыг царайчлан дулдуйдаж ард түмний нэрийн өмнөөс худалдан зөвхөн өөрсдөө хөрөнгөжин бузгайрч буй бузарлагчид болчихжээ.

2011-12-01

ӨЛЗИЙХУТАГ: АЛТАН СУДРЫН ТУХАЙ ТАЙЛАЛ,ЭРГЭЦҮҮЛЭЛ


...Тэнгэрийн нарыг тооноо гэвэл
Тэнүүн талаа туургаа гэвэл 
Хөх Тэнгэрийг мөрлөн өндийсөн
Хос багана нь чи бидэн хоёроо ... гэх мэт олон дуу, шүлэгт Алтан судрын утга агуулга шингэсэн байдаг нь шүлэгч яруу найрагчдын илэрхийлээд гаргачих гэсэн бодол нь дуншиж дуншиж үзэглэгддэг /онгод бууж тэдний үгээр/нь тэр бизээ. Уншин-судлаж, бодон-сэхээрч, гэгээрэн-туурьвиж бүтээл /КҮ/ амильюу.

2011-11-29

Өлзийхутаг: ТӨРИЙН НАЙМАН ЦАХА АЯЛГУУ /тайлал/


Төрийн найман ЦАХА Аялгуу - Хөг  үл алдагдан үргэлжлэх гэдэг утгыг агуулсан бололтой. Ингээд өөрийн ухаанаар ухаснаа өгүүлье. Сорхагтан бэхи хатаны Андгай мэт ниргүүлэн хэлсэн өчилийг андуу тайлсан, алдастай ухсан аваас өршөөгээрэй.

1.      ...“Төрийн найман цаха аялгуу”-г
Ил, элч, дэмч,иргэн, булхай болоод
Их Мөнх лугаад хүргэсү гэдгийн  Ил , элч, дэмч, иргэн, булхай гэдэг нь тухай
үеийн / ХҮН бол биологийн хувьд байгалийн амьтан / ХҮН-ээс дэвшсэн өөрөөр хэлбэл зохих боловсрол хүртсэн, Төрийн үйлд зүтгэх чадвар суусныг ялган ангилсан бололтой. Булхай гэдэг нь хамгийн доод зиндаа боловуу. Учир нь Их эзэн хааны Төрийн Хасбуу тамганы бичээст “ Эл /ил/ булха эргүн /иргэн/ дор хүрвээс АЮУТУГАЙ, БИШИРТҮГЭЙ” гэж байдаг тухай сонсож байсан санагдана. /Тамганы үгийг буруу өгүүлсэн бол  өршөө./

2011-11-25

Төгсбадрах: МУХАРДАЛ


Энэ Дэлхий Ертөнц цаашаа яаж, ямар замаар хэрхэн хөгжихөө мэдэхээ байчихаад байгаа  бус уу? Хөгжлийн гарц хайн ЭКО боловсрол, Ногоон Дэлхий төсөл хөтөлбөр, Хүлэмжийн хийг багасгах, Хүн хэмээх төрөлтнөөс /хүн төрөлхтөн/ байгаль дэлхийд учируулсан хор хөнөөлөө арилгья, нөхөн сэргээе гэх мэтээр зарим нь сэтгэж байхад Эдийн засаг санхүүгийн чадавхиа л дээшлүүлж хөрөнгө оруулалтаа зөв үр дүнтэй зүйлд чиглүүлж Эдийн засгийн хямралаас эн тэрүүнд гарах хэрэгтэй гэж зарим нь үзээд байгаа ч юм шиг, гэтэл газар нутгаараа бүсчилээд тив тивээрээ салаад хөгжих гээд байгаа ч юм шиг янз бүрийн бодол санааг уралдуулцгааж байна.

2011-11-24

ГУРВАН ЗУУН ТАЙЧУУДЫГ ДАРСАН ДОМОГ


ГУРВАН ЗУУН ТАЙЧУУДЫГ ДАРСАН ДОМОГ

Сод Богд Чингис зах нутаг нутгаар явахын цагт нэгэн өдөр дотоод есөн сайдаа авч мөр хайж бараа хараж яваад зарлиг болруун: Аль ч зүгээс ямар ч дайсан ирэх магад үгүй есөн сайд минь гурван хэсэг болж яв. гэж зарлиг болов. Эзний зарлигийг дагаж Зэлмэ, Чу мэргэн, Шихихутуг гурвуул нэг хэсэг, Боорчи, Борохул, Мухулай. гурвуул нэг хэсэг, Сүлдэсний Сорхан шар, Бэсүдийн Зэв, Ойрадын Хар Хирүгэ гурав нэг хэсэг болж гэрт үлдэв.
Эзэн босоод зургаан сайдаа авч мөр хайж, бараа хараж  Чахарай арлаж ханыг, Залман ханыг   өлүгэиелж явтал эзний доороос

 
ТЭНГЭР МОНГОЛ ГАЗАР